Ervaar de natuur

Aan de rand van werelderfgoed De Waddenzee is het goed toeven. De wind en de veelzijdige natuur laten je al je zorgen vergeten. Duinen, bossen, strand, het wad, heide, vennetjes en kwelders: een fraai afwisselend gebied om van te genieten. Uren kun je er dwalen en de natuur zal keer op keer veranderen.

1. DE NOORDOOSTHOEK
De Noordoosthoek (Noordoostek) is het meest oostelijke gedeelte van Vlieland. Bij goed weer heb je uitzicht op Terschelling met de vuurtoren de Brandaris. In de winter kan je hier vaak zeehonden met hun pups zien. Houdt wel altijd meer dan 30 meter afstand om de zeehonden niet te verstoren.

2. SJOUWERMANSBOL
In het bos bij de Wierschuur, bij de passantenhaven, staat een uitkijktoren. De naam Sjouwermansbol wijst op het maritieme gebruik van dit uitkijkpunt in vroegere dagen. Toen er nog geen radioverbinding bestonden hielden loodsen, wagenmenners en vrachtsjouwers hier de wacht om naar binnen komende schepen tijdig te ontdekken.

3. HET DORP
Het dorp Oost-Vlieland telt 1217 inwoners. Door zijn cultuurhistorische waarde is de dorpskern in 1971 aangewezen tot beschermd dorpsgezicht. Smalle straatjes, historische woningen en het autoluwe karakter dragen bij aan de rustige sfeer. Vanuit het dorp zijn verschillende natuurgebieden, zoals de duinen en het Wad, direct bereikbaar.

4. HET VUURBOETSDUIN
Het Vuurboetsduin is met ongeveer 40 meter het hoogste duin van Vlieland, hier staat de vuurtoren. Op deze plek werd vóór 1836 een kolenvuur gestookt dat diende als baken voor de scheepvaart op de Waddenzee en de Noordzee. De schuur waarin het vuur werd onderhouden, werd een vuurboet genoemd; het woord ‘boet’ betekent schuur. Vanaf het duin is er een weids uitzicht over het eiland, de Waddenzee en de Noordzee.

5. HET KOOISPLED
Het Kooispleklid is een duingebied met hoge en lage duinen. Aan de westkant van dit duingebied ligt een cranberryvlakte. De vlakte was jarenlang in gebruik als weiland, maar is sinds 2000 weer onderdeel van het natuurgebied; vanaf het hoger gelegen fietspad is het uitzicht op de geplagde vallei de moeite waard. De kans is groot dat je een buizerd of torenvalk ziet jagen

6. DE LANGE PAAL
De naam is ontstaan, omdat de oude paal voor peilingen van Rijkswaterstaat werd vervangen. De oude paal kon men echter niet uit de grond krijgen en plaatste de nieuwe steen op het oude onderstuk, waardoor deze langer werd. Nu is het een bosgebied dat aangelegd werd in de jaren ’30 - ’35. Tevens is hier het kampeerterrein van Staatsbosbeheer gelegen.

7. DE NIEUWE KOOI
In het midden is een vijver gegraven. Deze vijver zou gaan dienen als eendenkooi, maar heeft als zodanig nooit gefunctioneerd. Tussen de bomen en het zoete water leven talloze vogels, insecten en planten. In de herfst zorgen paddenstoelen en verkleurde bladeren voor extra magie.

8. PAD VAN TWINTIG
Dit brede pad loopt van de Wadkant naar de Noordzeezijde, tot aan de afloop van dam 20, en doorsnijdt een open en grotendeels ongerept landschap. Aan weerskanten ligt begrazingsgebied van Staatsbosbeheer, waar Soay-schapen en Schotse hooglanders vrij rondlopen. De begrazing zorgt ervoor dat het landschap open blijft en versterkt het natuurlijke, robuuste uiterlijk van dit deel van Vlieland.

9. DE OUDE KOOI
Dit is het oudste stuk bos op Vlieland, welke is aangelegd samen met de eendenkooi in het jaar 1898. Tot de 2e Wereldoorlog werden hier wilde eenden gevangen In 2007 is één van de vangarmen van de eendenkooi weer hersteld en in originele staat gebracht, zodat je een beeld kunt krijgen hoe de eendenkooi ooit heeft gewerkt. De Oude Eendenkooi is te herkennen als het derde bos vanaf het dorp.

10. DODEMANSBOL
Dodemansbol, op z'n Vlielands "Bol van Dooie"; Hier zijnzeelieden herbegraven die in de 18e eeuw overleden waren aan de pest. Zij waren gestrand met het schip de Malghum. Zo heet de duinvallei hier vlakbij Op het kerkhof in de bewoonde wereld mochten ze niet begraven worden vanwege het risico op besmetting. Daarom werden ze, ver van het dorp, in de duinen begraven.

11. DRENKELINGENGRAF
Hier rusten de overblijfselen van bovengenoemde doden. Tijdens het aanleggen van de weg werd door werkzaamheden de Dodemansbol afgegraven en de gevonden overblijfselen op deze plaats herbegraven.

12. BOMENLAND
Het Bomenland, het verst gelegen bos vanaf het dorp, is één van de oudere boscomplexen, aangelegd met dennen en sparren. Het bos is aangelegd tussen 1903 en 1906. De weg loopt dwars door het bos. De sparren zijn aan het einde van hun omloop en worden vervangen door loofbomen. Door het Bomenland is een wandelroute van Staatsbosbeheer aangelegd. Deze is wandeling is 3,5 kilometer en is te volgen aan de hand van de paaltjes met de gele banden.

13. PAD VAN ZES
Deze verharde weg loopt vanaf het Posthuys over het smalste gedeelte van het eiland (500 m) naar de Noordzeekant bij de strandafloop van dam 6.

14. HET POSTHUYS
Het “Posthuys” was een belangrijke schakel in het postvervoer van en naar Vlieland, Terschelling en de zeeschepen die eilanden voor anker lagen. De post werd met paarden en wagens naar het bootje op de Vliehors gebracht. Tegenwoordig heeft het Posthuys een heel andere functie. Hier kan je even uitrusten en bijtanken, net zoals de trekvogels op het wad.

15. KROONS POLDERS
Dit is een natuurgebied van vier polders die tussen 1900 en 1930 zijn ingedijkt. Het gebied dankt haar naam aan de opzichter van Rijkswaterstaat die was belast met het toezicht op het inpolderen. Zijn achternaam was Kroon. Het gebied heeft meerdere functies; als vogelbroedgebied voor ± 70 vogelsoorten en als vluchtplaats én foerageergebied voor de vogels. Je kunt niet in het gebied, maar de wandeling eromheen is ook de moeite waard. Het gebied kan wel drassig zijn! Breng ook zeker een bezoek aan de nieuwe vogelkijkhut in de Kroons Polders.

16. DE MEEUWENDUINEN
De Meeuwenduinen vormen een belangrijk broedgebied voor verschillende meeuwensoorten. Vooral in het voorjaar en de vroege zomer is dit duingebied van grote ecologische waarde. Honderden meeuwen bouwen hier hun nesten in de beschutte duinvegetatie en brengen er hun jongen groot. Door de ligging en de rust in het gebied biedt het een relatief veilige omgeving tegen predatoren. Tijdens het broedseizoen kan het gebied deels worden afgesloten om verstoring te voorkomen, wat bijdraagt aan het behoud van de vogelpopulaties.

17. REDDINGBOOTPAD
Het Reddingbootpad herinnert aan de maritieme geschiedenis van Vlieland en de vroegere reddingsactiviteiten langs de kust. Dit pad werd gebruikt om de roeireddingboot, die was gestationeerd in het Reddingboothuis bij het Posthuys, naar zee te vervoeren. Met behulp van paardentractie werd de zware boot over het zand en door de duinen getrokken, zodat redders snel konden uitvaren bij scheepsrampen. Het pad is daarmee een tastbaar overblijfsel van de inzet en moed van de eilanders die betrokken waren bij de kustredding.

18. KAMP “DE VLIEHORS”
Kamp “De Vliehors” ligt aan de rand van het uitgestrekte oefenterrein van de Vliehors. Het kamp wordt uitsluitend gebruikt door de luchtmacht voor militaire oefeningen. Buiten deze oefeningen, met name in de weekenddienst, is het gebied grotendeels vrij toegankelijk voor publiek. Op het terrein heeft de Energie Coöperatie Vlieland (ECV) de ‘Zonneakker’ gerealiseerd, bestaande uit 3.680 zonnepanelen. Deze installatie levert een belangrijke bijdrage aan de duurzame energievoorziening van het eiland en laat zien hoe militair gebruik en energietransitie hier samengaan.

19. DE VLIEHORSDe Vliehors is een uitgestrekte zandplaat aan de westkant van Vlieland en behoort tot de grootste zandvlakten van Europa. Het gebied heeft een dynamisch karakter en verandert voortdurend onder invloed van wind en getij. Alleen bij combinatie van noordwesterstorm en springtij komt de Vliehors volledig onder water te staan. De rest van het jaar blijft het grotendeels droog en biedt het een uniek landschap van zand, duinen en strandvlaktes. Het gebied is van groot belang voor vogels en zeehonden en speelt een essentiële rol in de natuurlijke kustverdediging van het eiland.